Νευρική Βουλιμία: Πώς λειτουργεί ο Φαύλος Κύκλος της και Πώς να τον Σπάσουμε

Η Νευρική Βουλιμία (Bulimia Nervosa) συχνά παρερμηνεύεται ως μια απλή εμμονή με την εικόνα του σώματος ή ως έλλειψη αυτοσυγκράτησης. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια βαθιά κραυγή βοήθειας.

Όποιος δεν έχει ζήσει τη δίνη μιας Διατροφικής Διαταραχής, δύσκολα μπορεί να καταλάβει τη μοναξιά, τις ενοχές και τον εσωτερικό πόνο που κρύβονται πίσω από αυτήν.

Στην Νευρική Βουλιμία η τροφή γίνεται το μέσο για να διαχειριστεί κανείς συναισθήματα που μοιάζουν ανυπόφορα. Κατά την θεραπεία όμως, η διατροφή μετατρέπεται στον καλύτερο σύμμαχο.

Πώς ορίζεται, λοιπόν, κλινικά αυτή η κατάσταση και πώς μπορούμε να βρούμε ξανά την ισορροπία μας;

Βουλιμία: Τι συμβαίνει στο σώμα και το μυαλό

Η Νευρική Βουλιμία είναι μια Διατροφική Διαταραχή που περιλαμβάνει τακτικά εμφανιζόμενες αντισταθμιστικές συμπεριφορές που αποσκοπούν στην απαλλαγή του σώματος από τις υπερβολικές θερμίδες που καταναλώνονται κατά τη διάρκεια της υπερφαγίας.

Αυτή είναι και η θεμελιώδης διαφορά από την Διαταραχή Υπερφαγίας, στην οποία δεν υπάρχει τακτική ή συνεπής αντισταθμιστική συμπεριφορά.

Για να μπορέσουμε να βοηθήσουμε ουσιαστικά, πρέπει πρώτα να κατανοήσουμε τα επίσημα επιστημονικά κριτήρια που ορίζει το διαγνωστικό εγχειρίδιο DSM-5-TR για τα συμπτώματα:

  • Το επεισόδιο της Υπερφαγίας: Δεν πρόκειται για ένα απλό «γεύμα». Είναι η κατανάλωση μιας αντικειμενικά μεγάλης ποσότητας φαγητού σε μία διακριτή περίοδο (π.χ. 2 ώρες ) κάτω από ένα απόλυτο και τρομακτικό αίσθημα απώλειας ελέγχου
  • Η ανάγκη για «Κάθαρση»: Ο έντονος φόβος και οι ενοχές οδηγούν σε ακατάλληλες αντισταθμιστικές συμπεριφορές όπως ο αυτοπροκαλούμενος εμετός, η κατάχρηση καθαρτικών ή διουρητικών, η εξαντλητική γυμναστική ή οι ακραίες δίαιτες
  • Η Συχνότητα: Όταν αυτές οι συμπεριφορές επαναλαμβάνονται τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα για 3 μήνες
  • Η Αυτοαξιολόγηση: Όταν ολόκληρη η αξία του ανθρώπου ως προσωπικότητα εξαρτάται αποκλειστικά από τον αριθμό της ζυγαριάς και το σχήμα του σώματός του

Το παράδοξο με την Βουλιμία είναι ότι το άτομο διατηρεί συνήθως ένα φυσιολογικό σωματικό βάρος. Αυτό κάνει τη διαταραχή μια «σιωπηλή νόσο», που βιώνεται κρυφά μακριά από τα βλέμματα των δικών τους ανθρώπων.

Αίτια της Νευρικής Βουλιμίας

Όταν προσπαθούμε να καταλάβουμε γιατί εμφανίζεται η Νευρική Βουλιμία, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι δεν υπάρχει ένας και μοναδικός ένοχος.

Δεν φταίει «η κακή σχέση με τη διατροφή», ούτε η «αδυναμία χαρακτήρα». Πρόκειται για μια πολυπαραγοντική κατάσταση, όπου διαφορετικά κομμάτια της ζωής μας ενώνονται και πυροδοτούν την διαταραχή.

Ψυχολογικοί παράγοντες & διαχείριση συναισθημάτων στην Βουλιμία

Πολύ συχνά, η Βουλιμία συνδέεται με την χαμηλή αυτοεκτίμηση, την τελειομανία και την δυσκολία μας να εκφράσουμε ή να διαχειριστούμε έντονα συναισθήματα, όπως το άγχος, ο θυμός ή η θλίψη.

Τα επεισόδια υπερφαγίας γίνονται ασυνείδητα ένας τρόπος να «μουδιάσουμε» τον συναισθηματικό πόνο.

Κοινωνικές πιέσεις & πρότυπα ομορφιάς

Ζούμε σε μια κοινωνία που αποθεώνει το αδύνατο σώμα και συνδέει την επιτυχία με την εξωτερική εμφάνιση.

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπου ο άνθρωπος περνάει περίπου 2,5 ώρες καθημερινά, συμβάλουν στην ανάπτυξη Διατροφικών Διαταραχών καθώς επηρεάζονται από μη ρεαλιστικά πρότυπα.

Επίσης, η «κουλτούρα της δίαιτας» σπρώχνει τα άτομα σε ακραίους περιορισμούς, οι οποίοι αποτελούν το νούμερο ένα φυτίλι για την Βουλιμία.

Οικογενειακό περιβάλλον & εμπειρίες

Κριτικά σχόλια για το βάρος ή το σώμα από το στενό μας περιβάλλον κατά την παιδική ηλικία ή την εφηβεία μπορούν να αφήσουν βαθιά τραύματα.

Η πίεση για τελειότητα μέσα στην οικογένεια συχνά μεταφράζεται σε πίεση για τον έλεγχο του φαγητού.

Βιολογική & γενετική προδιάθεση

Η επιστήμη δείχνει ότι υπάρχει κληρονομικότητα.

Παράλληλα, οι νευροδιαβιβαστές του εγκεφάλου (όπως η σεροτονίνη) που ρυθμίζουν τη διάθεση και το αίσθημα του κορεσμού, συχνά λειτουργούν διαφορετικά στα άτομα που αναπτύσσουν Διατροφικές Διαταραχές.

Ο φαύλος κύκλος της Βουλιμίας: Μια παγίδα που χρειάζεται φροντίδα, όχι κριτική

Η Βουλιμία λειτουργεί σαν ένας αυτοματοποιημένος μηχανισμός.

Ο φαύλος κύκλος της δεν σπάει με το «να προσπαθήσεις περισσότερο», γιατί τρέφεται από την ίδια τη στέρηση:

  1. Η Ψευδαίσθηση του Ελέγχου: Όλα ξεκινούν με μια αυστηρή, στερητική δίαιτα
  2. Η Πίεση που Συσσωρεύεται: Η βιολογική πείνα αναμειγνύεται με το άγχος ή τη θλίψη, δημιουργώντας μια ανυπόφορη εσωτερική ένταση
  3. Το Ξέσπασμα: Το φαγητό λειτουργεί σαν προσωρινό «αναισθητικό»
  4. Ο Πανικός: Αμέσως μετά, εμφανίζονται οι ενοχές, η ντροπή και ο τρόμος ότι θα «παχύνω»
  5. Η Εκκαθάριση: Το άτομο καταφεύγει στην κάθαρση για να «σβήσει» το επεισόδιο
  6. Η Υπόσχεση: Το άτομο υπόσχεται ότι «από αύριο θα πεινάσει περισσότερο», επιστρέφοντας ακριβώς στο πρώτο βήμα
Φαύλος Κύκλος Βουλιμίας

Μπλε & Κίτρινο (Η Παγίδα): Η στέρηση και το συσσωρευμένο άγχος που προετοιμάζουν το έδαφος –> Πορτοκαλί & Κόκκινο (Η Έκρηξη): Η στιγμή της απώλειας ελέγχου και τα έντονα αρνητικά συναισθήματα που ακολουθούν αμέσως μετά –> Μοβ & Πράσινο (Η Αυταπάτη): Η προσπάθεια για εκκαθάριση που φέρνει μια σύντομη, πλασματική ηρεμία, πριν ο κύκλος ξεκινήσει πάλι από το μπλε στάδιο.

Οι σιωπηλές επιπτώσεις που έχει η Βουλιμία στην υγεία

Αυτός ο φαύλος κύκλος εξαντλεί το σώμα.

Οι συχνοί έμετοι και η κατάχρηση σκευασμάτων προκαλούν σοβαρές διαταραχές των ηλεκτρολυτών (απώλεια καλίου που επιβαρύνει την καρδιά), έντονα γαστρεντερικά προβλήματα (οισοφαγίτιδα, παλινδρόμηση, κοιλιακό άλγος, διάρροια) και διάβρωση του σμάλτου των δοντιών, άγχος και κατάθλιψη.

Επίσης, μπορεί να οδηγήσει σε νεφρική ανεπάρκεια εάν δεν αντιμετωπιστεί. Το σώμα μάχεται καθημερινά για να επιβιώσει.

Ο δρόμος της ίασης: Βουλιμία και διατροφική αποκατάσταση

Στην αντιμετώπιση της Βουλιμίας, ο ρόλος του εξειδικευμένου Διαιτολόγου δεν είναι να γίνει ένας ακόμα «αστυνόμος» της τροφής, ούτε να δώσει ένα πλάνο αδυνατίσματος.

Στόχος είναι να θεραπευτεί η σχέση με το φαγητό και η ψυχολογία του διατρεφόμενου,

Σταματάμε τη δίαιτα, ξεκινάμε την θρέψη

Η απενοχοποίηση των τροφών και η καθιέρωση τακτικών γευμάτων είναι το «κλειδί» για να σταματήσει το σώμα να ζητάει βουλιμικά επεισόδια.

Μαθαίνουμε να παραμένουμε με το συναίσθημα

Εκπαιδεύουμε τον εαυτό μας να διαχειρίζεται τη δυσφορία και τις ενοχές μετά το φαγητό, στρέφοντας την προσοχή μας σε εναλλακτικές, δημιουργικές δραστηριότητες αντί για την κάθαρση.

Κοιτάμε το δάσος, όχι το δέντρο

Σταματάμε να εστιάζουμε στα «περιττά κιλά» και επικεντρωνόμαστε στη θρέψη, στη φροντίδα, την αγάπη και την ουσιαστική αναδόμηση του οργανισμού μας.

Βουλιμία: Μια κοινή πορεία προς την ελευθερία

Η θεραπεία της Βουλιμίας απαιτεί μια δεμένη ομάδα: έναν εξειδικευμένο Διαιτολόγο Διατροφολόγο και έναν Ψυχοθεραπευτή οι οποίοι γνωρίζουν βαθιά, μέσω της κοινής τους εκπαίδευσης, πώς να βαδίσουν μαζί με τον θεραπευόμενο.

Η Νευρική Βουλιμία θεραπεύεται πλήρως. Το πρώτο βήμα είναι να ζητήσεις βοήθεια χωρίς ντροπή, επιλέγοντας επαγγελματίες υγείας με την κατάλληλη κλινική κατάρτιση.

Maria Kilitsian Dietitian Nutritionist Elliniko

Υποστήριξη για την αντιμετώπιση και θεραπεία Βουλιμίας από το Nourishwell

Αναγνωρίζετε κάποια συμπτώματα της Βουλιμίας στον εαυτό σας ή σε κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο; Μποροώ να σας βοηθήσω!

Είμαι επαγγελματίας Διαιτολόγος Διατροφολόγος στο Ελληνικό και πιστοποιημένη Master Practitioner στην αντιμετώπιση Διατροφικών Διαταραχών.

Μην διστάσετε να επικοινωνήστε μαζί μου με όποιον από τους ακόλουθους τρόπους σας εξυπηρετεί: